Aftermovie 2019

Overzicht keynotes & workshops

Keynote: Maarten Otto
Maarten Otto, Directeur Corporate & Social Affairs van Alliander.

Tijd: 13:45 - 14:15
Zaal: 23 Perserij

"Programmamanagers kunnen transities versnellen, wanneer zij denken vanuit én-én in plaats van óf-óf, methodieken eclectisch toepassen en succes definiëren in termen van de bedoeling in plaats van het programma."

Maarten Otto.jpg

“De energietransitie omvat veel meer dan ‘kolencentrale uit, windmolen aan’ en reikt verder dan de verandering van alleen de energiesector. Het is een kanteling in de samenleving. Dat heeft impact op mensen en organisaties. Een aanzienlijke opgave, waarbij veranderkundige inzichten essentieel zijn”, zo betoogt Maarten Otto, Directeur Corporate & Social Affairs van Alliander. Hij zal in het bijzonder ingaan op veranderkundige inzichten die hierbij relevant zijn voor programmamanagers. Recentelijk schreef hij hierover samen met enkele collega’s een reflectieartikel in het blad Management & Consulting. In zijn verhaal zal hij bijvoorbeeld ingaan op de spanningen tussen kaders stellen en ruimte geven, tussen het werken aan het grote en aan het kleine verhaal, tussen planmatig aan de slag gaan en onderzoekend leren, en tussen diepgang en omvang. Maarten is medeauteur van de boeken Reconsidering Change Management: Applying Evidence-Based Insights in Change Management Practise en Verandermanagement Veranderd, 18 kernideeën over veranderen getoetst.

Klik hier om zijn presentatie terug te kijken.

Keynote: Derk Loorbach
Derk Loorbach, directeur van DRIFT (Dutch Research Institute For Transitions)

Tijd: 13:15 - 13:45
Zaal: 23 Perserij

“Hoe voorkom je dat een programma de transitiedynamiek bevriest?” Programma’s zijn vaak gericht op de opbouw van vernieuwing en er wordt te weinig nagedacht over de afbraak van de oude systemen.

Derk Loorbach 2 resize.jpg

De doelgerichtheid en planmatigheid van een programma en de behoefte van opdrachtgevers aan beheersing past slecht bij de transitiedynamiek. Derk Loorbach ziet dat programma’s vaak sterk gericht zijn op de opbouw van vernieuwing en dat er weinig nagedacht wordt over de afbraak van de oude systemen. In zijn inleiding zal hij ons uitdagen om werkmethodes ondergeschikt te maken en aan te passen aan de dynamiek van de transities. Derk Loorbach is directeur van DRIFT (Dutch Research Institute For Transitions) en hoogleraar Sociaal-economische transities aan de Erasmus Universiteit. Hij is een van de grondleggers van de transitiemanagement-aanpak als nieuwe sturingsvorm van duurzame ontwikkeling.

Klik hier om zijn presentatie terug te kijken.

Endnote: Kasper van der Laan
Kasper van der Laan

Tijd: 17:30 - 18:00
Zaal: 23 Perserij

Na een dag vol discussies, lessen, voorbeelden, tools en inzichten is het natuurlijk een uitdaging om met een nóg grotere glimlach het programma af te sluiten. Gelukkig gaat dat lukken, want Kasper van der Laan - Winnaar Publieksprijs Leids Cabaret Festival 2018 - zal de dag op persoonlijke en humoristische wijze afsluiten. Voor diegnenen die Kasper nog niet kennen: hij verrast menig publiek met zijn innemende persoonlijkheid en unieke manier van vertellen. Zijn blik op de wereld is uniek, zijn observaties doordacht en zijn hersenspinsels origineel. Kasper zal samen met ons reflecteren op een lange dag die in het teken stond van Programmamanagement.

kvdl.jpg

Foto gemaakt door Diederick Bulstra

Design Thinking om innovatie in transities te creëren
Martine Sluijs (Pip & Partners)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 21 Jutekelder

Hoe kunnen we programmamanagement & programmatisch creëren combineren met nieuwe methodieken gericht op betekenisvolle innovatie zoals Design Thinking en placemaking? Sturen op transitieopgaven, waarbij je zoekt naar innovatie (inspanningen die nog onbekend zijn) en programma’s leiden waar je te maken hebt met co-design en co creatie vraagt om veel flexibiliteit en wendbaarheid. De vraag is of je nog wel koersvast kunt sturen op doelen wanneer je vernieuwing zoekt. Doelen kunnen bij intensief onderzoek en co-creatie anders worden dan de opdracht waar je mee begon. Een sterk samenspel met de opdrachtgever en ruimte om te kunnen bewegen is cruciaal. De vraag en discussie is of programmasturing nog mogelijk is, hoe dan en welke onderdelen van programmamanagement niet passen en we wellicht moeten veranderen. In een interactieve workshop met korte uitleg over placemaking en design thinking methodiek voeren we met elkaar de discussie en gaan we op onderzoek uit om te zien waar het knelt en waar een fusion tussen Design Thinking en Programmamanagement mogelijk is.

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

Klik hier voor de vraagstukken uit de workshop van Martine.

Koers en monitoring als middel om te inspireren
Mark Callaars (Informatiemanager GezondVeluwe)

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 24 Meelzolder

"Hoe kun je koers houden en monitoring inzetten in complexe transities in zorg & welzijn domein als middel om te inspireren en verantwoorden?"

GezondVeluwe is een netwerkorganisatie van partijen uit zorg en welzijn. Het is een samenwerkingsverband van verschillende organisaties uit het zorg en welzijnsdomein in de Noordwest Veluwe en hiermee goed voor een populatie van ca 180K inwoners. In deze workshop wordt de deelnemer op interactieve wijze meegenomen in de wijze waarop in deze netwerkorganisatie met een programmatische aanpak het op koers houden en de monitoring is ingericht, als voorbeeld wordt de aanpak binnen de ouderenzorg projecten genomen. Verder wordt besproken hoe deze monitoring als middel verder wordt toegepast voor de doorontwikkeling van dit netwerk en als vliegwiel dient om te komen tot andere vorm van bekostiging met de financiers waaronder Zorgverzekeraar.

Image result for gezond veluwe logo

Bij deze workshop is plek voor maximaal 20 deelnemers.

Systematisch stakeholdermanagement in de energietransitie
Charles Hussels (Expeditie naar energieneutraal wonen Drenthe)

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 25 Postkamer

De grote maatschappelijke transities vinden allemaal plaats in een veld met vele belanghebbenden en stakeholders. Voor programma’s werkzaam in dit domein is stakeholdermanagement dan ook een belangrijk aandachtsveld. In deze bijdrage zal Charles Hussels, programmamanager van het “Expeditie naar energieneutraal wonen Drenthe” van de Provincie Drenthe zijn ervaringen delen of het inzetten van systematisch stakeholdermanagement. De ambitie achter het programma “Energieneutraal wonen Drenthe” is dat in 2040 iedereen in Drenthe energieneutraal woont en dat alle utiliteitsgebouwen energie-neutraal zijn.

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

Procesregie als aanpak om beweging in transities te ontwikkelen
Hans van der Heijden & Eunice Boereveen (Gemeente Rotterdam)

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 21 Jutekelder

Transities vragen om het toepassen van een werkvorm die meer gericht is op het creëren van de beweging om uiteindelijk te kunnen richten op concrete doelstellingen. Veel gemeenten (maar inmiddels ook provincies en ministeries) zijn opzoek naar hoe zij hun nieuwe rol in het creëren van die beweging (en daarmee opgaven) kunnen invullen. In maart 2018 verscheen het boek ‘Procesregie als vak, handreikingen voor gemeentelijke procesregisseurs’ waarin het 7-veldenmodel werd geïntroduceerd, dat gemeentelijke procesregisseurs in hun wereld helpt bij het toepassen van procesregie. Hans van der Heijden en Eunice Boereveen van de Gemeente Rotterdam bespreken ‘procesregie als vak’ en casuïstiek n.a.v. het 7 velden model.

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

 

Klik hier voor de handout van Hans en Eunice.

En, klik hier voor de Wyber-oefening van Hans en Eunice.

En als laatste, klik hier voor het boek Procesregie als vak, handreiking voor gemeentelijke procesregisseurs.

Open discussie: 'Grenzen van programmamanagement bij aanpak transities'
Jo Bos (Jo Bos & Co)

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 23 Perserij

Met: Beatrijs de Vries (gemeentesecretaris Gemeente Coevorden), Jantien Lievense (hoofd project/programmanagement bureau ministeries EZ en LNV), Pascal Lamberigts (Royal HaskoningDHV) en onder leiding van Jo Bos (Jo Bos & Co).

Het kernthema van het PGM open 2019 is 'De kracht van en grenzen aan de inzet van programmamanagement bij de aanpak van de grote maatschappelijke transities (klimaat, energie, zorg, smart city's, etc)'. Naast de verschillende workshops met voorbeelden, methodieken e.d. zal het thema centraal staan in een ronde tafelgesprek met een aantal programmamanagers en transitieleiders. Onder leiding van Jo Bos wordt onderzocht wanneer programma’s effectief kunnen bijdrage aan de gewenste veranderingen, wanneer deze aanpak juist niet werkt, wat de randvoorwaarden zijn om programmamanagement in te zetten en vergelijkbare vragen. Verwacht een dynamisch en inspirerend groepsgesprek, waar je als toehoorder natuurlijk op momenten ook aan kunt deelnemen.

PGM_Open_2februari2017 (145).jpg

Escaperoom: ''Breda brengt het Samen"
Danielle Dictus & Aymie Gelissen

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 61 Silo

‘Samenwerken en communicatie over structuren/afdelingen heen’ is de basis voor goede uitvoering van een programma. Als de samenwerkings-skills op orde zijn, is integraal denken en werken nog een kleine stap binnen, ook bij complexe opgaven als de grote transities. De Gemeente Breda ontwikkelde onder de noemer ‘Breda brengt het Samen’ een eigen escaperoom. Deze is gericht op een drietal basisvoorwaarden voor het organiseren van verbinding en verrijking: een open geest, reflectie en communicatie. Een leuke en innovatieve manier om binnen een programma te sturen op inzicht in de eigen bijdrage/gedrag om beter integraal te kunnen werken. Want we denken vaak al goed samen te werken, maar de dagelijkse praktijk laat toch een ander beeld zien. Daniëlle Dictus, Programmamanager Veranderopgaven en Aymie Gelissen, Projectleider Ketensamenwerking bij de Gemeente Breda geven ons de kans deze escaperoom te ervaren en zo inspiratie op te doen voor onze eigen programma’s. Er kunnen maximaal 8 deelnemers in de escaperoom per ronde. Daarom staat deze workshop 2 keer op het programma.

Breda brengt het samen.jpg

Bij deze workshop is plek voor maximaal 8 deelnemers.

Met Deep Democracy tot gedragen besluiten komen
Nicole Markus

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 27 Havenmeester

Hoe komen we tot besluiten die daadwerkelijk gedragen worden door alle partijen? Nicole Markus van Driemensies neemt ons mee in de filosofie en technieken van Deep Democracy en inclusieve besluitvorming, waar vaak (te) weinig aandacht voor is binnen programma’s. Als je echt bewust gebruik maakt van alle wijsheid in een groep krijg je gedragen besluiten waarop echt iedereen aanspreekbaar is. Inclusieve besluitvorming is een belangrijke basis voor een geslaagd programma. Dit geldt zowel voor de samenwerking binnen je team als met de omgeving. Dat vraag dus investering in tijd aan de voorkant waar je verderop in het proces enorm op kan versnellen. Door actief te oefenen met de technieken van Deep Democracy zullen de deelnemers aan deze workshop met tips de deur uitlopen die gelijk in de praktijk kunnen worden toegepast.

Deep democracy.jpg

Bij deze workshop is plek voor maximaal 50 deelnemers.

Klimaatneutraal Amsterdam in 2050
Maureen van Eijk (Programmamanager Amsterdam Klimaatneutraal ) en Hannah Boven (zelfstandig adviseur)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 26 Douchelokaal

Amsterdam wil een wezenlijke bijdrage leveren aan het halen van de doelstellingen van Parijs, en heeft daarom de ambitie de CO2 uitstoot in Amsterdam terug te dringen met 55% in 2030 en 95% in 2050 ten opzichte van 1990. Ook streeft het College ernaar dat Amsterdam in 2040 aardgasvrij wordt. Om dit te bereiken is een intensieve samenwerking nodig met oude en nieuwe partners, waarbij actief aan alle Amsterdammers gevraagd wordt bij te dragen aan het bereiken van de doelstellingen. In deze sessie gaan Maureen van Eijk (Programmamanager Amsterdam Klimaatneutraal bij de Gemeente Amsterdam) en Hannah Boven (zelfstandig adviseur project- en programmamanagement) met jou in gesprek over de vragen en dilemma’s die zij zijn tegengekomen en hoe ze dit hebben aangepakt. Hoe ga je aan de slag als je zo’n doelstelling meekrijgt vanuit het bestuur? Welke rol kun je als gemeente pakken in deze transitie die continu in ontwikkeling is, hoe neem je mensen mee? Hoe verhoud jouw programma zich tot andere programma’s in de organisatie? Hoe ga je de samenwerking met de stad vormgeven om samen aan deze opgave te werken?

logo-gemeente-amsterdam.png

Bij deze workshop is plek voor maximaal 50 deelnemers. 

Lessen uit het Deltaprogramma voor transities
Adriënne van der Sar (plv directeur Staf Deltacommissaris) en Liesbeth Schipper (Royal HaskoningDHV)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 25 Postkamer

oor het eerst vindt binnen het Deltaprogramma een officiële herijking plaats (van nu tot 2020), waarbij interne en externe ontwikkelingen systematisch worden geïnventariseerd en strategieën en deltabeslissingen indien nodig daarop worden aangepast. Een ‘eiland van reflectie’ over 3 thematische en 7 gebiedsprogramma’s heen. Daarbij worden openbare reviews door wetenschappers georganiseerd en zijn 10 (regionale) bestuurderstafels betrokken.  Dit is ook voor het Deltaprogramma een zoektocht en een uitdaging. In deze sessie zal Liesbeth Schipper (programmamanager, Royal HaskoningDHV) samen met Adriënne van der Sar (plv directeur, Staf Deltacommissaris)  ingaan op de wijze waarop de herijking is opgezet en de eerste lessen die daarbij zijn geleerd en de vragen die dat oproept. We plaatsen die lessen ook in de adaptieve aanpak van het Deltaprogramma dat voor de zeer lange termijn is opgezet als onderdeel van de transitie naar een ‘Klimaatadaptatief NL’.

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

Programmamanagement in transitie
Derk Loorbach

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 23 Perserij

Voorafgaand aan zijn bijdrage als keynote spreker zal Derk Loorbach tijdens deze workshop kritisch-constructief in gesprek gaan met programmamanagers over de spanningen tussen de dynamiek van transities en het programmatisch werken. Aan de hand van een aantal stellingen verkent hij de knelpunten in de dagelijkse praktijk van programmamanagers en waar de methodiek van PGM mogelijk gewenste transities tegenwerkt. Welke mogelijkheden of noodzaak zien we voor de doorontwikkeling van de methodiek en het vak van programmamanager om effectief aan transities bij te dragen?

Sustainable Development Goals in programma’s en transities
Zinzi Stasse & Anne van der Veen (Twynstra Gudde)

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 61 Silo

De SDGs - Sustainable Development Goals) zijn door de Verenigde Naties vastgesteld als de wereldwijde doelstellingen voor duurzame ontwikkeling. Er zijn 17 doelstellingen en 169 onderliggende targets om deze doelen te operationaliseren. Bij veel internationale organisaties en grote bedrijven worden de goals actief gebruikt om duurzaamheidsdoelstellingen vorm te geven. Steeds vaker zien we de SDGs ook bij overheden en in programmaplannen opduiken. Zinzi Stasse (Adviseur Duurzaamheid & Programmamanagement van Twynstra Gudde) nodigt je uit om tijdens deze werksessie samen te onderzoeken wat de toegevoegde waarde is van de SDGs in programma’s. Door zowel te kijken naar jouw persoonlijke connectie met de goals als naar ervaringen uit de praktijk onderzoeken we de vragen: ‘Wat kunnen we met de goals in programma’s en wat levert ons dat op?’

Image result for sdgs

Bij deze workshop is plek voor maximaal 25 deelnemers.

Erasmus MC: lessen uit een grote transitie in de medische wereld
Annet Breedijk (Erasmus MC) & Douwe Hatenboer (Twynstra Gudde)

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 21 Jutekelder

De zorgsector maakt een grote transitie door. Veranderingen zoals nieuwe behandeltechnieken, eHealth en concepten als waardegedreven zorg, volgen elkaar snel op. Voor het Erasmus MC bood nieuwbouw dé kans om deze veranderingen samen te laten komen in ‘het ziekenhuis van de toekomst’. In deze sessie vertellen Annet Breedijk, programmadirecteur Vernieuwend Werken, en Douwe Hatenboer, voormalig projectleider, over de wijze waarop het Erasmus MC deze transitie heeft vormgegeven. Hoe geef je ruimte aan de inbreng van zorgverleners, zoals de medisch specialisten, zorg je ervoor dat strakke deadlines worden gehaald én dat de dagelijkse zorg nooit in het geding komt? Annet en Douwe delen de succesfactoren en geleerde lessen vanuit dit grote, complexe programma in de medische wereld

Jose Herfkens 0618-016.jpg

Bij deze workshop is plek voor maximaal 50 deelnemers.

Aanpakken met impact, een doorontwikkeling van programmatisch werken
Marijke Andeweg (BMC) en Tabo Goudswaard (Studio Goudswaard)

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 26 Douchelokaal

Aanpakken met impact is een doorontwikkeling van programmatisch werken, waar netwerkregie en samenwerken met een brede community van praktijk, beleid en wetenschap is vermengd. Om impact te hebben op maatschappelijke vraagstukken is altijd transitie nodig, zowel van de systemen als van mensen zelf. In de aanpak eenzaamheid in Amsterdam hebben we de verandering heel persoonlijk gemaakt. Door netwerkregie hebben we gefaciliteerd dat wetenschappers, beleidsmakers, (sociale )ondernemers, stadmakers, hulpverleners, bewoners en bestuurders samen al doende lerend effectiever worden om eenzaamheid te verminderen. Bijzonder was de samenwerking met kunstenaars. Vanaf het begin beseften we ons dat we aanvullend repertoire nodig hebben om het 'wicked problem' eenzaamheid aan te pakken. In een groot aantal experimenten in de stad is er samengewerkt met kunstenaars rond dit thema. De artistieke manier van werken bleek een rijke aanvulling op de aanpak eenzaamheid. De toegevoegde waarde van deze samenwerking zullen we in deze sessie belichten.

 

ABC.jpg

Bij deze workshop is plek voor maximaal 40 deelnemers. 

Bouwstenen voor programmamanagement bij transities
Friso Coumou (Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving)

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 62 Magazijn

"De afgelopen jaren ben ik veel bezig geweest met participatie- en innovatieprocessen tussen rijksoverheid en maatschappelijke partijen. Als het om transities gaat denk ik dat programmamanagement verrijkt moet worden met een aantal principes uit andere benaderingen zoals bijvoorbeeld Transitiemanagement, Theorie U en Strategisch Omgevingsmanagement. Het uur dat we samen hebben, wil ik die principes graag delen, waarbij ik gelijk vertel hoe het secretariaat van het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving deze principes in de praktijk toepast. Bijvoorbeeld in een innovatielab ter verduurzaming van de landbouw. Met de groep gaan we dit onderzoeken. De voorbereiding voor deze workshop is dat je voor jezelf bepaalt welke principes volgens jou nodig bij het werken aan transities, en welke ervaringen jij zelf hebt opgedaan met de toepassing van die principes."

Friso Coumou.jpg

Bij deze workshop is plek voor maximaal 25 deelnemers. 

Coöperatief programmamanagement door krachtenbundeling bewoners
Eugène-Emile Kuis (K2E Consultancy)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 27 Havenmeester

Hedikhuizen Duurzaam is één van de 'successtories' in het Brabantse, dat bottom-up wordt aangepakt en daardoor de aandacht heeft van provincie, gemeente en andere belanghebbenden. De inrichting van Hedikhuizen Duurzaam is een complex geheel. Dit vraagt om de nodige souplesse en het balanceren tussen partijen, belangen en de wil om tot uitvoering te komen. Met, door en voor de bewoners staat hierbij centraal. De relevantie zit in de begin-aanpak: Er is geen vraag, geen opdrachtgever, en geen aanpak bekend. Alleen de wil om samen op te trekken is aanwezig onder de bewoners. De vraag is dan: hoe organiseer je een relevante opstart. Hoe regel/formaliseer je voor jouw dorp/wijk/aanpak een plek aan de bestuurstafel c.q. in de besluitvormende gremia? Kan een programmamanager soelaas bieden? En zo ja, wat is de rol van een programmamanager als alles wordt geregeld met, door en voor de bewoners? Ervan uitgaande dat een programmamanager nodig is, maar dat deze rol niet als zodanig wordt herkend en een top-down geparachuteerde programmamanager 'm niet gaat worden! Hoe tackelen wij als programmamanagers dit dilemma ? Is 'Coöperatief programmamanagement door krachtenbundeling bewoners' een optie?

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

Escaperoom: ''Breda brengt het Samen"
Danielle Dictus & Aymie Gelissen

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 61 Silo

‘Samenwerken en communicatie over structuren/afdelingen heen’ is de basis voor goede uitvoering van een programma. Als de samenwerkings-skills op orde zijn, is integraal denken en werken nog een kleine stap binnen, ook bij complexe opgaven als de grote transities. De Gemeente Breda ontwikkelde onder de noemer ‘Breda brengt het Samen’ een eigen escaperoom. Deze is gericht op een drietal basisvoorwaarden voor het organiseren van verbinding en verrijking: een open geest, reflectie en communicatie. Een leuke en innovatieve manier om binnen een programma te sturen op inzicht in de eigen bijdrage/gedrag om beter integraal te kunnen werken. Want we denken vaak al goed samen te werken, maar de dagelijkse praktijk laat toch een ander beeld zien. Daniëlle Dictus, Programmamanager Veranderopgaven en Aymie Gelissen, Projectleider Ketensamenwerking bij de Gemeente Breda geven ons de kans deze escaperoom te ervaren en zo inspiratie op te doen voor onze eigen programma’s. Er kunnen maximaal 8 deelnemers in de escaperoom per ronde. Daarom staat deze workshop 2 keer op het programma.

Breda brengt het samen.jpg

Bij deze sessie is plek voor maximaal 8 deelnemers.

‘Kas als Energiebron’: succesvol betrekken van MKB
Piet Broekharst (LTO Glaskracht)

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 27 Havenmeester

Kas als Energiebron is hét innovatieprogramma dat energiebesparing en het gebruik van duurzame energie in de glastuinbouw stimuleert. LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) trekken hierin samen op. Met de inbreng van ondernemers worden innovaties gestimuleerd die een doorbraak voor de sector kunnen betekenen. De kennisontwikkeling wordt 50-50 gefinancierd door overheid en bedrijfsleven. Piet Broekharst (Programmamanager Kas als Energiebron) vertelt over de succesfactoren die hebben bijgedragen aan de overtuigende resultaten die tot nu toe zijn geboekt. Geothermie is op de kaart gezet en krijgt nu landelijk navolging. Ook is een compleet nieuwe benadering van klimaatregeling in de kas ontwikkeld. Wat opvalt in dit programma is de enorme betrokkenheid vanuit het bedrijfsleven en goede samenwerking met heel veel kleine en middelgrote ondernemers. Dat is niet altijd even makkelijk, dus wat kunnen we leren van de manier waarop die samenwerking in dit programma is opgezet? Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt in een open gesprek gekeken welke succesfactoren in dit programma aanwezig zijn en in hoeverre die toepasbaar zijn in onze eigen programma’s.

 

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

Gedragsverandering begint bij de verandering van de context
Max Wildschut (kerndocent Psychologie AOG School of Management)

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 60 Garage

Vaak worden systemen bedacht, om er vervolgens over na te denken hoe mensen zover te krijgen het gewenste gedrag te vertonen. Gedrag wordt echter in hoge mate bepaald door het systeem waar iemand zich in bevindt. Dit is een belangrijke reden waarom systemen falen: ze triggeren een ander soort gedrag dan nodig is om het systeem succesvol te maken. In deze workshop ga ik in op de relatie tussen systeem en gedrag, en hoe systemen beter te laten werken voor mensen.

 

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

Hoe de transitie in het Sociaal Domein vorm krijgt in de fusie van het werkbedrijf
Tom de Haas (zelfstandig adviseur) & Robertjan Uijl (gemeente Den Haag)

Tijd: 12:15 - 13:00
Zaal: 25 Postkamer

In Den Haag zijn het arbeidsbureau (Werkgevers servicepunt) en de WSW-organisatie (Haeghe Groep) aan het fuseren. Deze fusie wordt aangegrepen als kans om de transitie in het sociaal domein vorm te geven in de werkwijze van de toekomstige organisatie. Een transitie van een werkwijze waar regelgeving en organisatiestructuren leidend waren naar de toekomst waar de vraag van inwoners en werkgevers centraal staan en wendbaarheid en maatwerk de uitganspunten zijn. Er is gekozen voor het programmatisch ontwikkelen van de nieuwe werkorganisatie waar de nieuwe werkwijze m.b.t. de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden de kern vormt van het programma. 

Daarmee heeft het programma de weg voorbereid voor de uiteindelijke inrichting en structuur van de nieuwe organisatie: 'strategy follows structure' in optima forma. Deze aanpak heeft interessante inzichten en lessen opgeleverd. Tom de Haas (programmamanager) en Robertjan Uijl (manager Projecten en programma’s) van de gemeente Den Haag nemen jullie mee in de ontwikkelingen. Bovenal willen ze met jullie in gesprek en gebruik maken van jullie denkkracht. Het programma is namelijk halverwege. Adviezen en aandachtspunten voor het vervolg worden zeer gewaardeerd. 

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

Met de Opgave Verbonden: over opgavegericht samenwerken
Edwin Kaats & Manon de Caluwé (beide Common Eye)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 60 Garage

Veel actuele maatschappelijke vraagstukken vragen van partijen dat zij de krachten bundelen. We zien een breed palet aan netwerkachtige organiseervormen waarmee mensen en organisaties experimenteren om opgavegerichter en in het verlengde hiervan meer gefocust, wendbaar en onderling verbonden te zijn. Als procesbegeleiders en praktijkonderzoekers zijn we steeds vaker betrokken bij samenwerkingsprocessen die plaatsvinden rond grote maatschappelijke vraagstukken. Dat daagt ons uit om niet alleen na te denken over hoe partijen met elkaar tot een goede samenwerking komen, maar ook hoe die samenwerking van maatschappelijk nut kan zijn. Het vertrouwde repertoire helpt ons uitstekend bij dat eerste, maar het ontbreekt aan bewezen effectief repertoire om voor dat tweede aspect de juiste voorwaarden te creëren. Manon de Caluwé en Edwin Kaats van Common Eye verkennen samen met u of u deze ontwikkeling in uw praktijk herkent, wat dat betekent voor organiseren en meer in het bijzonder wat dat betekent voor ons persoonlijke handelingsrepertoire bij het verbinden van partijen.

commoneye.jpg

Bij deze workshop is plek voor maximaal 15 deelnemers. 

Open discussie: 'positionering van transitieaanpak: lijn versus programma'
Helmuth Stoop (Twynstra Gudde)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 23 Perserij

Met: Duco Stuurman (Stedelijk directeur Sociaal Gemeente Amsterdam), Josée Woertman (Directeur Beleid Provincie Drenthe), Hans Licht (adviseur proces-/netwerkregie), Vera Bauman (programmamanager bij de Gemeente Rotterdam) en onder leiding van Helmuth Stoop (Twynstra Gudde)

De grote transities worden veelvuldig aangepakt als programma, met een programmamanager voorop. Maar hoe effectief is deze aanpak eigenlijk? Voer je zo’n transitieprogramma uit ín, met en door de lijn? Of organiseer je het juist naast de lijn? Wat zijn de voor- en nadelen van deze positionering? En wat zijn afwegingen bij het maken van deze keuze? Waar geloof jij in als het gaat om deze positionering?...
Deze vragen staan centraal in een ronde tafelgesprek met een aantal directeuren verantwoordelijk voor transities, een programmamanager en een adviseur. Onder leiding van Helmuth Stoop gaan we met bovenstaande vragen aan de slag. Verwacht een scherp op het scherpst van de snede tussen believers en non-believers van een programma-aanpak. In een gesprek aan de discussietafel met inbreng vanuit de zaal hoor je ervaringen en vorm jij je eigen mening over dit vraagstuk. Je gaat uit deze discussie weg met voorbeelden, praktijkervaringen van de gasten en handvatten voor jouw eigen afweging ‘hoe een transitieprogramma te organiseren’. Wie mengt zich in deze discussie?

 

logo-pgmo.png

Energietransitie als gezamenlijke opgave
Mariëlle Hetem (IPO) & Jeroen Ververs (Holland Rijnland)

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 24 Meelzolder

In deze workshop belichten Mariëlle Hetem (Interprovinciaal Overleg) & Jeroen Ververs (Holland Rijnland) de energietransitie vanuit een landelijk en regionaal perspectief. Dat doen ze vanuit de overtuiging dat deze transitie in de regio plaatsvindt maar dat programmatisch samenwerking essentieel is om de nationale opgave te halen. Ze putten daarbij uit praktijkervaring aan de landelijke klimaattafels (vanuit het IPO) en in de regio Holland Rijnland (met een regionaal Energieakkoord tussen 18 overheidspartijen). De centrale vraag is 'hoe organiseren we structuur en aanpak zodat nationaal en regio stevig aan elkaar verbonden zijn en zoveel mogelijk partijen bijdragen en we kunnen versnellen?' Zowel de opgave, het maatschappelijk debat, het speelveld, het landelijke programma Regionale Energie Strategieën (RES) komen aan bod.

Wat zijn de consequenties van het huidige, maatschappelijk debat waarin we opereren voor onze programmatische aanpak? Hoe behouden we voortgang in het proces waarin we ons richten op draagvlak? Hoe zien de spelregels en kaders er aan de voorkant uit rondom de regionale aanpak in RES'en? Hoe helpen deadlines in dit proces? Hoe belonen we actief gedrag en voorkomen we duikgedrag? Welke prikkels/ instrumenten kunnen hierbij helpen? Hoe kan een gezamenlijke communicatiestrategie helpen in deze versnelling van deze opgave?

Klik hier om de presentatie van de workshop te bekijken.

De ‘AA’ voor Programmamanagers
Bani da Lima (Jellinek Minnesota)

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 60 Garage

Bij de transities bewegen we als samenleving van het oude naar het nieuwe ‘systeem’ en terwijl we altijd druk bezig zijn met het bouwen van de nieuwe systemen vergeten we soms dat het loslaten van het oude net zo belangrijk is. Misschien is een voorwaarde voor een succesvolle transitie zelfs om óók heel goed na te denken wat dat betekent voor het gedrag van mensen. Want een energie neutrale stad is mooi, maar moeten we dan niet eerst van onze collectieve verslaving aan fossiele brandstoffen af zien te komen? Bani da Lima, manager behandelzaken JellinekMinnesota, neemt ons mee in het Minnesota-behandelmodel en de uitgangspunten van de  12 Stappen (bekend van de ‘AA’, ofwel Alcoholics Anonymous) zoals die gehanteerd worden in de verslavingszorg. Samen onderzoeken we welke lessen we kunnen leren van deze behandelstappen en in hoeverre ze toepasbaar zijn op (en in) onze programma’s.

Klik hier voor de link naar zijn Prezi presentatie.

Groene Cirkels: transitienetwerken met de droom centraal
Feiko van Dok & Menko Wiersema (Provincie Zuid-Holland)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 24 Meelzolder

Groene Cirkels is geïnspireerd op de droommethodiek (door de provincie Zuid Holland ontworpen) en de transitiemethode van DRIFT (Onderzoeksinstituut voor duurzame transities verbonden aan de Erasmus Universiteit). Binnen Groene Cirkels werken partners op verschillende niveaus samen en experimenteren in transitienetwerken. 

Samenwerkingsnetwerken waarin de vijf 0’s (onderneming, omgeving, onderzoek, onderwijs en overheid) zijn vertegenwoordigd en een beweging aan innovatieve activiteiten en projecten wordt gefaciliteerd. Een beweging die bijdraagt aan de versnelling van transities. Deze netwerk-samenwerkingen vragen om nieuwe werkvormen als procesmanagement (netwerkregie) en programmamanagement. Belangrijke succesfactoren zijn:  een gemeenschappelijke droom die centraal staat, horizontale aansturing, gelijkwaardigheid en vertrouwen.

In de workshop leren wij je hoe je in een transitienetwerk samen groeit van droom naar daad. We lichten de methodiek van Groene Cirkels toe aan de hand van sprekende voorbeelden. Verder ga je aan de slag in een korte workshop: ‘de droom centraal’.

 

groene cirkels.png

Bij deze workshop is plek voor maximaal 40 deelnemers.

Transitie naar Proefdiervrije Innovatie
Anke Sikkema (Min. LNV) & José Andringa (RVO)

Tijd: 14:45 - 15:45
Zaal: 62 Magazijn

Nederland voorloper in de transitie naar proefdiervrije innovatie. Dat is de ambitie van de Nederlandse overheid en veel partners, die deze transitie samen willen versnellen.

De laatste jaren neemt de maatschappelijke zorg om het welzijn van proefdieren toe. Daarnaast wordt de regelmatig beperkte voorspellende waarde van dierproeven door steeds meer wetenschappers erkend en naar voren gebracht. Technologische ontwikkelingen maken steeds meer alternatieven, bv. op basis van humaan materiaal, mogelijk. De overtuiging groeit dat het mogelijk zal worden om zónder proefdieren effectiever onderzoek te doen naar nieuwe geneesmiddelen en naar de veiligheid en risico’s van (chemische) stoffen.

Om deze beweging te versnellen, werken de overheid en diverse partners aan de Transitie Proefdiervrije Innovatie: een structurele verandering in onze manieren van denken, doen en organiseren op het gebied van testen van stoffen op veiligheid en werkzaamheid voor de mens. Hierbij wordt onder meer gewerkt met Vernieuwingsnetwerken om – binnen een veilige omgeving – grenzen te verkennen en te verleggen.

In deze workshop gaan Anke Sikkema (regisseur Transitie Proefdiervrije Innovatie namens het ministerie van LNV) en José Andringa (begeleider van één van de Vernieuwingsnetwerken namens RVO) in op de ervaringen met TPI. Hoe om te gaan met de spanning tussen de benadering van een beheersbaar programma vs de dynamiek van een maatschappelijke transitie? Hoe werken Vernieuwingsnetwerken eigenlijk, wat zijn de ervaringen en de dilemma's bij het opzetten daarvan?

Proefdiervrij.jpg

Bij deze workshop is plek voor maximaal 20 deelnemers. 

Werk met symbolen en energie zodat het systeem vanzelf verandert
Jan Lelie (Mind @ Work)

Tijd: 16:15 - 17:15
Zaal: 26 Douchelokaal

Velen kennen de werking van familie- en organisatieopstellingen. Bij systemisch werken gaat het om de energiestromen tussen de opgestelde elementen. Zo kunnen ook symbolen worden gebruikt om de logische energiestromen te leren kennen en te beïnvloeden. Eigenlijk doen we niet anders. Een “Smile” werkt als symbool, net als het Ϯ. Kaarten met afbeeldingen, figuren, beelden, vertegenwoordigen symbolen. Gebruikmakend van “De Reis van de Held” en de “Tarot in de Herstelde Orde” – twee van de symbolische cycli van transformatie - heeft Jan Lelie (Mind @ Work) werkvormen uitgevonden, die een systemische transitie kunnen ondersteunen. Waardoor je de mogelijkheid opent voor een complex systeem om zichzelf te transformeren.

 

Klik hier om de presentatie van deze workshop te bekijken.

PGM Open 2019 werd mede mogelijk gemaakt door:

AOG.png